Και ξαφνικά, μπήκαν στην ζωή μας κάτι περίεργα ονόματα εταιρειών, όπως Moody's, Fitch και Standard & Poor's. Ο λόγος για τους περίφημους "κακούς" οίκους αξιολόγησης, που υποβαθμίζουν αλλεπάλληλα την αξία των ελληνικών ομολόγων και "υποσκάπτουν την προσπάθεια της κυβέρνησης να βγάλει την χώρα από το αδιέξοδο" (σύμφωνα με την κυβερνητική ρητορεία). Ας ρίξουμε μια προσεκτικότερη ματιά σ' αυτούς τους οίκους, μπας και καταλάβουμε καλύτερα τι παίζεται.
Δουλειά των οίκων αξιολόγησης είναι να εκτιμούν τις πιθανότητες αποπληρωμής μίας υποχρέωσης. Αξιολογώντας τις επιδόσεις εταιρειών ή κρατών, βαθμολογούν την πιθανότητα να προκύψει θέμα στάσης πληρωμών. Ο βαθμός αυτός ποσοτικοποιεί το ρίσκο που συνδέεται με ένα δάνειο και, επομένως, καθορίζει το επιτόκιό του με βάση την αρχή "μεγαλύτερο ρίσκο = υψηλότερο επιτόκιο". Προφανώς η εκτίμηση των πιθανοτήτων υπόκειται σε υποκειμενικούς παράγοντες, όπως για παράδειγμα οι προβλέψεις σχετικά με την πορεία ενός μακροοικονομικού μεγέθους το επόμενο διάστημα.
(Για παράδειγμα, μέχρι και τις αρχές του 2008 οι τρεις μεγάλοι οίκοι, που προαναφέραμε, υπέθεταν ότι οι τιμές των ακινήτων στις ΗΠΑ δεν πρόκειται να υποχωρήσουν πάνω από 5%, παρουσιάζοντας μια ψεύτικη ρόδινη εικόνα, ενώ η φούσκα...παραφούσκωνε. Βέβαια, αν δεν υπήρχε η χαλαρή νομισματική πολιτική της Ομοσπονδιακής τράπεζας των ΗΠΑ κατά το πρώτο μισό της δεκαετίας, η φούσκα δεν θα είχε καν δημιουργηθεί. Αλλά αυτό είναι άλλο θέμα. Ενδεικτικό είναι ότι, μετά από 15 χρόνια αδιάκοπης ανόδου, οι τιμές των ακινήτων άρχισαν να υποχωρούν το καλοκαίρι του 2006. Τότε η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ προχώρησε στην πρώτη αύξηση επιτοκίων μετά από έξι χρόνια χαλάρωσης.)









